Philips en de Cassette: Hoe “Delen” de Wereld Veranderde

7 januari 2026 in
Henricus Mols

De Revolutie in een Plastik Doosje

Het was 1962 toen Philips de compact cassette onthulde: een klein, handzaam bandje dat de muziekwereld zou veroveren. Maar in plaats van de technologie af te schermen met patenten, koos Philips voor een radicale zet: ze deelden het. Niet door het weg te geven, maar door licenties te verlenen aan concurrenten als Maxell, Sony en TDK. Waarom? Omdat ze begrepen dat een standaard alleen overleeft als iedereen hem gebruikt.

Stel je voor: een wereld waarin alleen Philips cassettes mocht produceren. De prijs zou hoog blijven, de keuze beperkt, en de technologie misschien nooit de massamarkt bereikt. In plaats daarvan werd de cassette de klank van een generatie , van zelfgemaakte mixtapes tot underground punkopnames in donkere kelderclubs. Philips verdiende niet alleen aan de bandjes zelf, maar vooral aan de recorders, walkmans en autoradio’s die nodig waren om ze af te spelen. Het was een meesterzet: door los te laten, wonnen ze alles.

De Open-Source Geest: Een Moderne Weergalm

De strategie van Philips klinkt als een voorspel van de open-source filosofie. Neem Linux: in 1991 plaatste Linus Torvalds de broncode van zijn besturingssysteem online met de woorden: "Hey, dit is leuk, wie wil er meehelpen?" Duizenden ontwikkelaars sprongen bij. Vandaag draait Linux op 96% van de internetservers, in Android-telefoons, en zelfs in ruimtesondes. Net als Philips koos Torvalds voor openheid boven controle en won.

Maar er is een cruciaal verschil. Philips vroeg licentiegeld; Linux is gratis. Toch verdienen bedrijven als Red Hat en Canonical miljarden aan ondersteuning en services. Openheid creëert nieuwe economieën, niet door producten te verkopen, maar door ecosystemen te bouwen.

IBM’s Gok: De PC als Open Platform

In 1981 deed IBM iets ondenkbaars: ze publiceerden de technische specificaties van hun eerste PC. Iedereen mocht klonen bouwen. Het resultaat? Een explosie van compatibele computers en het begin van het tijdperk waarin Microsoft en Intel de scepter zwaaiden. IBM deed hier iets, wat bedrijven als Commodore ervoor nalieten. Commodore had een groot deel van de computer markt eind jaren 70 van de vorige eeuw, met de iconische C64 en natuurlijk de Amiga reeks. Philips kwam wat later met de MSX systemen, maar ook deze werden gedeeltelijk open gezet. IBM dacht de markt te domineren, maar verloor uiteindelijk de controle. Toch was hun keuze de vonk die de pc-revolutie ontketende.

Dit is de paradox van open innovatie: je kunt de wereld veranderen, maar niet altijd de baas blijven en laten we eerlijk zijn daar gaat het ook niet om. Het gaat juist om te ontwikkelen met een gemeenschap.

Tesla’s Elektrische Wedloop

In 2014 schokte Elon Musk de wereld door alle patenten van Tesla vrij te geven. "We willen dat elektrische auto’s winnen, niet alleen Tesla," zei hij. Het was een pure open-source move: samenwerken om een hele industrie te versnellen. Net als Philips en IBM begreep Musk dat een gesloten systeem de groei remt. Vandaag concurreren alle autofabrikanten in elektrisch rijden. Ook hier heeft de pionier de markt verloren. Sinds 2025 is BYD de marktleider op het bebied van electrische auto’s.

OS-SCi en de Toekomst van Open Onderwijs

Bij OS-SCi passen wij dezelfde principes toe. Onze "Lego-blokken"-benadering van open-source educatie stelt studenten in staat om zelf hun leerpad te bouwen, net zoals ontwikkelaars met open-source code doen. De FOSS Career Fund Foundation, die wij hebben op gezet aan de Spoorlaan in Tilburg, is als de Bluetooth SIG of Wi-Fi Alliance: een non-profit structuur die samenwerking organiseert, zodat iedereen kan meedoen.

Ons dagbestedingsproject voor autistische hoogbegaafden in Linux, programmeren, soldeerwerk en 3D-printen is hier een perfect voorbeeld van. Net als Philips met de cassette, of IBM met de PC, is ons doel niet alleen kennis delen, maar een heel ecosysteem creëren. Een helpdesk waar deelnemers écht werk doen voor open-source projecten. Een studiepot voor studenten die zich willen verdiepen in open technologie. Het is een modern bewijs dat openheid niet alleen idealistisch is, maar strategisch slim.

De Les: Loslaten is de Nieuwe Kracht

Of het nu gaat om cassettebandjes, besturingssystemen of onderwijs: de grootste innovaties ontstaan wanneer we de deur openzetten. Philips, IBM, Tesla en Linux leren ons dat openheid geen zwakte is, maar kracht. Het is de reden dat het internet bestaat, dat Wikipedia de Britannica versloeg, en dat wij bij OS-SCi een nieuwe generatie open-source professionals kunnen opleiden.

De vraag is niet of openheid werkt, maar hoe jij het gaat toepassen.

Henricus Mols 7 januari 2026
Deel deze post
Labels
Archiveren